استنتاج علّی و باورهای دینی؛ بحثی در فلسفه دین دیوید هیوم
19 بازدید
محل نشر: پژوهش های فلسفی - کلامی » زمستان 1384 - شماره 26 » 32 صفحه - از 87 تا 118)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده دیوید هیوم برای آن‌که دربارة عقاید دینی به شیوه‌ای قابل تفاهم داوری کند، کوشیده است تا از حساب احتمالات بهره گیرد. وی دراستفاده از حساب احتمالات بر آرای ویژه‌ای در خصوص علیت و استنتاج علّی تکیه دارد. از نظر او، روابط علّی خاص میان پدیده‌ها، از طریق تکرار مشاهده تقارن یا توالی آن پدیده‌ها بر ما آشکار می‌شوند. حاصل این تکرار، تداعی طبیعی و غیرقابل اجتنابی میان پدیده‌های مقارن است. همه تداعی‌های از این قبیل قوّت و شدّت یکسانی ندارند. در مواردی که مشاهدات قبلی بدون استثنا و یکنواخت باشد تداعی قوی است و اگر یکنواخت نباشد، قوّت این تداعی به نسبت، تقلیل می‌یابد. حساب احتمالات کمک می‌کند تا با مشاهده هر یک از پدیده‌های متداعی بتوانیم احتمال وجود پدیده دیگر را محاسبه کنیم. در انجام این محاسبه، هیوم به احتمالات شرطی، احتمال پیشین و احتمال پسین توجه ویژه دارد و نحوة محاسبه خود را بر شکل ابتدایی قانون یا فرمولی مبتنی کرده که امروزه به فرمول بیز شهرت یافته است. نتیجة اعمال فرمول بیز بر سنجش برهان نظم و مبحث معجزه از نظر هیوم نشان دهندة غیرمنتج بودن برهان نظم و غیرقابل پذیرش بودن اخبار معجزه است. دراین مقاله نشان داده شده که هیوم در این قضاوت خود دچار مغالطه و مصادره به مطلوب است. کلید واژه: علیت، استنتاج علّی، حساب احتمالات، قانون یا فرمول بیز، برهان نظم و معجزه.
آدرس اینترنتی